AnasayfaBilinmesi Gerekenler

Kod 29 nedir? Kod 29 ile işten çıkarma

Kod 29 nedir? Kod 29 ile işten çıkarma

Pandemi sürecinde işten çıkarma yasağının “istisnası” olan ‘Kod 29’ işçilerin “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlar” sergilediği gerekçe

Enflasyon nedir?
İş Sağlığı Nedir?
İşveren tazminatı taksitle ödeyebilir mi?

Pandemi sürecinde işten çıkarma yasağının “istisnası” olan ‘Kod 29’ işçilerin “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlar” sergilediği gerekçesiyle iş akdinin feshedildiğini gösteriyor.
SGK işten ayrılış kodlarına göre 29 kodu, “İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih” anlamına gelmektedir. İşverenin işçisini bu kod ile çıkarabilmesi için işçinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II bendi kapsamında belirtilen fiillerden birini işlemesi gerekmektedir. Bu kod ile işten çıkarılan işçiye kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi hakları verilmek bir yana işçi çıkarılma kodu nedeniyle işsizlik maaşı dahi alamamaktadır.

İşyerlerinde pandemi sürecinde bu kodla işten çıkarma tehdidi çokça artmış, bu şekilde işten çıkarılan işçiler ise gerçeğe aykırı bu bildirim nedeniyle yeni iş arama süreçlerinde karşılarına çıkan 29 kodu nedeniyle de ciddi sıkıntılar çekmektedirler.

Koronavirüs salgınını nedeniyle getirilen işten çıkarma yasağı sürüyor; ancak bu yasağa getirilen ‘ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller’ istisnasını suiistimal eden patronlar, işçileri keyfi olarak işten atmaya devam ediyor. Patronlar işten çıkardıkları işçiler için Sosyal Güvenlik Kurumu’na 10 gün içinde işten ayrılış bildirgesi vermek zorunda.

 

İşçilerin hangi gerekçeyle işten çıkarıldıklarının da kod numarasıyla işaretlenmesi gerekiyor. ‘Kod 29’ adıyla bilinen seçenek, işçinin İş Kanunu’nun 25. maddesinde sayılan ‘Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller’ sergilediği gerekçesiyle iş akdinin feshedildiğini gösteriyor.

 

İşten çıkarma yasağını anlamsız hale getiren bu istisnayla patronlar kıdem ve ihbar tazminatı ödememek için işten çıkış sebebi olarak bu kodu işaretliyor. İŞKUR ise 29 numaralı kod sebebiyle işten çıkarılan işçilere işsizlik maaşı ve kısa çalışma ödeneği vermiyor. İşçiler bu kod ile işten çıkarıldıkları için yeni bir işe çoğu zaman kabul edilmiyor. Kadın işçiler bu durumdan daha da kötü etkileniyor. ‘Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller’ ibaresi kadınların yeni bir iş ararken veya yeni bir işte çalışırken daha fazla mobbinge, tacize, ayrımcılığa ve cinsiyetçi baskılara uğramasına sebep oluyor.

29 koduna karşı yapılabilecekler

Ağır çalışma koşullarının meşru kabul ettirilmeye çalışılması sonucunda, kabul etmemenin “meşru” bir işten çıkarma gerekçesi sayıldığını gösteren 29 kodu ile işten çıkarmalara karşılık, işçi gösterilen gerekçenin geçerli olmadığı kanaatinde ise fesih bildiriminin yazılı tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde işverene karşı iş mahkemesinde işe iade davası açabilmektedir.

İşçinin talebini içeren bir dava ise de feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir. Ancak işçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde bu iddiasını ispatla yükümlü olur. İşe iade davası, iş sözleşmesinin feshinin geçerli bulunması ya da feshin geçersiz sayılması ile sonuçlanır. Bu davada işçi tarafından yapılan hukuki işlemin geçersiz olduğu yani iş sözleşmesinin devam ettiğinin tespiti talep olunmaktadır. Feshin geçerli sayılması halinde işçinin işe iadesi söz konusu olamayacaksa; işçinin hak kazanmış olması, şartların oluşması hallerinde ihbar ve kıdem tazminatı isteme hakkı söz konusu hale gelecektir.

İşe iade istemeyen işçi ise haksız iş akdinin feshi nedeniyle işe iade talep etmeksizin işçilik alacaklarını da talep edebilmektedir.

YORUMLAR

WORDPRESS: 0